Akraba Evliliği ve Erkek İnfertilitesi

En az bir ortak ataya sahip bireylere "akraba", akrabalar arasında yapılan evliliklere de "akraba evliliği" denilmektedir. Ülkemizde akraba evliliği yaygın bir evlenme geleneğidir. Birinci kuzen evlilikleri toplumumuzda sık görülmektedir. Toplumumuzda erkek kardeşlerin çocuklarıyla, kız kardeşlerin çocuklarının kan bağının farklı olduğu inancı genetik danışmanlık sırasında sıkça rastlanmaktadır.

Türkiye'de akraba evliliği sıklığı incelendiğinde; Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması (TNSA) verilerine göre, akraba evliliği sıklığı 1968&'de % 29.2, 1983’de % 20.9, 1988’de %21.1, 1993’de % 23, 1998’de % 25.1 ve 2003’de % 22 tespit edilmiştir. Bölgesel olarak Türkiye’de akraba evliliği sıklığı değişim göstermektedir. Batıdan doğuya gidildikçe sıklık artmakta doğu ve güneydoğuda oranlar %40’lara ulaşmaktadır.


Akraba evliliklerinin çocuklara etkisi nasıl olur?

Her çocuk anne ve babasının özelliklerini taşır. Anne ve babanın özellikleri kromozomlar üzerindeki genlerle çocuklara aktarılır. Bu genler çifttir. Aynı soydan gelen kişilerin gen özellikleri benzerdir. Anne ve babada hastalığa yol açmayan ve taşıyıcı olarak sahip oldukları bozuk genin çocuğa geçmesiyle hastalıklı çocuk sahibi olma riski vardır. Ancak her çocuk hasta olacaktır denemez.


Akraba Evliliklerinde En Sık Rastlanan Hastalıklar
-Kan Hastalıkları,
-Göz, kulak, kalp ve şeker hastalıkları,
-Zekâ geriliği, fenilketonüri,
-Vücut yapısındaki bozukluklar

 

Akraba evliliğinin Erkek Üreme Sağlığı üzerine etkisi

2008 yılında yapılan bir çalışmada erkeklerde çocuk sahibi olamama ile akraba evliliğinin ilişkisi araştırılmıştır. Lübnan’da yapılan bu çalışmada yakın akraba evliliği yapan çiftlerin erkek çocuklarında kısırlık görülme oranının, akraba evliliği yapmayan çiftlerin erkek çocuklarına oranla daha yüksek görüldüğü bildirilmiştir. Annesi ve babası akraba olan erkeklerde, azospermi yani menide hiç sperm olmaması durumu ve şiddetli sperm sayısı azlığı da daha sık olarak tespit edilmiştir.

Üretim bozukluğu nedeniyle başvuran ve mikro TESE operasyonu gerçekleştirdiğim üretim bozukluğuna bağlı azospermik erkeklerin verilerini incelediğimde 512 erkeğin özgeçmişinde anne ve babanın akraba evliliği oranını %22 olarak bulduk. Bu oran Türk Toplumu'nda genel olarak akraba evliliği sıklığına benzer bir özellik göstermektedir.  Akraba evliliği yapan çiftlerin bazılarında ise birden fazla erkek çocuğun azospermi yani menide hiç sperm olmaması durumunu görebilmekteyiz. Özellikle bu ailelerde yeni yöntemler uygulanarak yapılacak olan genetik araştırmalar sperm üretimi üzerinde etkili olabilecek yeni genlerin keşfinde önemli bilgiler sağlayabileceğini düşünüyoruz.

Azospermi olan erkeklerin dışında menide sperm azlığı olan veya tanımlanamayan infertilite problemi olan erkeklerin anne ve babalarında akraba evliliği olma sıklığının da incelenmesi gerekmektedir. Ayrıca akraba evliliğinin yaygın olduğu Türk Toplumu'nda batı toplumlarına  kıyasla üreme sağlığı ile ilgili sorunların görülme sıklığını etkileyip etkilemediği araştırılması gereken bir diğer konudur.

Bu yazı 22 Nisan 2015 tarihinde yazılmıştır.
author-avatar
Doç. Dr. Emre Bakırcıoğlu

Türkiye'de özellikle erkek üreme sağlığı üzerinde uzmanlaşmış Üroloji Uzmanı Doç. Dr. Emre Bakırcıoğlu.

Yorum Yapın

E-posta adresiniz yayımlanmayacaktır. Zorunlu alanlar * ile işaretlenmiştir.

Yorum *

Ad Soyad *

Email *

Telefon