Genetik Başkalaşım

DNA üzerinde kuşaktan kuşağa aktarılan kalıtsal birimlere gen adı verilir. Bazen DNA üzerindeki gen dizilimde değişimler olabilir, bunun sonucu kodlamanın yanlış okunması ile bozuk protein sentezlenebilir veya protein sentezi durabilir. Bu mikro ortamdaki başkalaşımın çocuklara aktarılması bir takım değişimleri de beraberinde getirebilir. Son yıllarda bilgisayar yardımıyla yapılan analizlerin daha hızlı ve doğru sonuçlara ulaşmamızı sağlamasıyla bu başkalaşımların ebeveynlerin hangisinden kaynaklandığı anlaşılabilmektedir.

 

Değişimin nedeni baba

İnsanda yeni mutasyonların gelecek kuşaklara aktarılmasında son yıllardaki araştırmalar esas olarak anne değil babadan geçen genlerin rol oynadığını göstermektedir. Çocuklardaki genetik yapının incelenmesinde başkalaşıma uğramış olan genlerin oluşumunda babadan gelen genlerin anneden gelen genlere göre 6 ila 9 kat daha fazla rolü olduğu tespit edilmiştir.

 

Çok genç erkekler de değişime katkı sağlıyor

İleri yaşta baba olanların çocuklarında genç yaştaki erkeklere göre daha fazla genlerde başkalaşım görüldüğü hatta otizm, şizofreni ve başka ileri yaş kalıtsal hastalıkların ileri yaşta baba olanların çocuklarında görülme sıklığının arttığı bilinmekteydi.


İlgi çekici yeni bir araştırma çok genç yaşta çocuk sahibi olan erkeklerin yine çok genç yaşta çocukları olan kadınlara göre 5 kat daha fazla genetik başkalaşıma neden olduğunu gösterdi. Bu çalışma Cambridge Üniversitesi bilim adamlarının Avrupa, Asya ve Afrika kıtalarındaki 24097 DNA örneklerinden yaptıkları analizlerin sonucunda ortaya çıktı. Yani erkekler delikanlı çağlarında da olsa  veya dede olma çağında da baba olsa genetik değişimde aynı oranda rol oynamaktalar.
Dolayısıyla erkeklerin genetik olarak başkalaşıma uğramış genler üzerindeki etkisi kadınlardan gelen genlere göre daha fazla. Bunu göz önüne alarak baba adaylarının tüm yaşamları boyunca kendilerine özen göstermeleri gelecek kuşakların sağlığı açısından da önem taşımaktadır. 

 

Bu yazı 17 Mart 2015 tarihinde yazılmıştır.
author-avatar
Doç. Dr. Emre Bakırcıoğlu

Türkiye'de özellikle erkek üreme sağlığı üzerinde uzmanlaşmış Üroloji Uzmanı Doç. Dr. Emre Bakırcıoğlu.

Yorum Yapın

E-posta adresiniz yayımlanmayacaktır. Zorunlu alanlar * ile işaretlenmiştir.

Yorum *

Ad Soyad *

Email *

Telefon