Erkek İnfertilitesi ve Yardımcı Üreme Teknikleri

Kısırlıkla ilgili olarak başvuru yapan bir çift öncelikle detaylı bir şekilde incelemeye alınır.  Oranlar ülke farklılıklarına göre değişim gösterse de, Dünya genelinde kısırlık vakalarının yarısı kadınlara bağlı nedenlerden, diğer yarısı erkeklere bağlı nedenlerden kaynaklanmaktadır. Düzenli ilişkiye rağmen çocuk sahibi olamamış çiftlerin değerlendirilmesinin hem kadında hem de erkekte yapılması bu nedenle büyük önem taşımaktadır.

Günümüzde  yardımcı üreme teknikleri yani tüp bebek diye adlandırdığımız tedavilerle geçmişte hiç çocuk sahibi olma şansı olmayan çiftlerde başarı söz konusudur. Bu yöntemler sayesinde sperm sayısı ve hareketliliği çok düşük olan, sperm yapısal bozukluğu olan ve hatta menide hiç spermi olmayan erkeklerin de baba olma imkanı doğmuştur.

Azospermi dediğimiz yani menide hiç spermi olmayan erkeklerde, eğer üretim bozukluğu testiküler yetmezliğe bağlı ise mikro TESE dediğimiz özel bir ameliyat tekniği ile testis dokusunda sperm bulup bu spermleri eşlerinin yumurtaları ile laboratuvar ortamında birleştirip, gebeliği sağlayabiliyoruz. Tabi burada  en önemli nokta ise testiste spermin bulunup bulunamacağıdır. Bu nedenle erkeğin mutlaka bu konuda tecrübeli bir Ürolog tarafından değerlendirilmesi ve operasyonun gerçekleştirilmesi başarının yükselmesinde en önemli katkıyı sağlamaktadır. Sperm sayısının az olması nedeniyle gebelik gerçekleşemiyorsa sperm sayısını arttırmaya yönelik bir takım medikal çözüm yollarına da başvurulması önerilir. Düşük semen parametreleri olan bir erkeğin infertilite konusunda tecrübeli bir ürolog tarafından değerlendirilmesi de büyük önem taşıyan bir faktördür.

Bazı durumlarda erkekte düzeltilebilir bir durum tespit edilebilir ve yardımcı üreme yöntemlerine gerek kalmadan çiftlerin doğal yoldan gebe kalmaları sağlanabilir. Esas itibari ile biz doktorların görevi öncelikle infertilite problemi olan çiftlerin doğal yollardan veya doğala en yakın yöntemlerle gebe kalmalarını sağlamaktır. Hormon eksikliğine bağlı (hipogonadotropik hipogonadizm) azospermik pek çok hastamda uygun ilaç tedavilerini kullanarak 1 yıla yakın bir sürede menide sperm çıkışını sağlayarak, testisten sperm elde etme yöntemlerine gerek kalmadan ya doğal yoldan eşlerinin gebe kalmasını ya da yardımcı üreme teknikleri ile gebeliğin sağlanmasına yardımcı olduk. Geçmişte kesinlikle çocuğu doğal yolla olmayacağı düşünülen bu gruptaki azospermik erkeği doğal yolla gebe kalma başarısını uzun süren takip ve hastaların tedaviye devamlılığını teşvik ederek sağladık.

Bir diğer erkek infertilitesinde önemli ancak hala tartışmalı olan konu ise erkekte varikosel durumunun varlığıdır. Semen parametreleri normal sınırların biraz altında veya açıklanamayan infertilite olgularında klinik varikosel varlığında mutlaka operasyon önerilmelidir. Bu sayede çiftlerin büyük bir kısmında doğal yoldan gebeliğin sağlanması mümkündür.

Sperm sayısı düşük olan örneğin 1milyon/ml ve üzeri olan erkeklerde varikosel operasyonu sonrası sperm parametrelerindeki artış doğala en yakın olan aşılama (IUI) tekniği ile de başarı şansının yakalanmasına katkıda bulunmaktadır. Ayrıca tekrarlayan tüp bebek başarısızlıklarının altında yine sperm parametrelerinde bozulmaların nedeni olarak varikosel varlığı etken olabilir. Bu nedenle mutlaka sperm parametreleri bozuk olan her erkeğin tüp bebek uygulamaları öncesi bu konunun uzmanı Ürolog tarafından değerlendirilmesi başarı şansını artıracaktır.

author-avatar
Doç. Dr. Emre Bakırcıoğlu

Türkiye'de özellikle erkek üreme sağlığı üzerinde uzmanlaşmış Üroloji Uzmanı Doç. Dr. Emre Bakırcıoğlu.