Azoospermik Her Erkek Aynı mı, Ürolojik Muayene Neden Önemli?

Azospermi menide hiç spermin olmaması durumuna verilen addır. Çocuk sahibi olamayan çiftlerin erkeğe bağlı olan nedenlerin yaklaşık %10’unda azoospermia (azospermi) ile karşılaşmaktayız. Azosperminin oluşumunu yani menide sperm yokluğunu nedenlerini genel olarak 3’e ayırabiliriz.

- Testisin kendine ait olan bozukluklar (genetik nedenler, inmemiş testis gibi doğuştan olan; sonradan olan kabakulak orşiti, kemoterapi gibi ilaçların yarattığı azoospermi)

- Hipofiz hormon eksikliğine bağlı (hipogonadotropik hipogonadizm)

Tıkanıklığa bağlı menide sperm yokluğu (azospermi) doğuştan kanal yokluğu Azospermik erkeğin infertilite konusunda deneyimli ürolog tarafından muayenesi ve değerlendirilmesi bu ayırımın yapılmasında çok önemli rol oynamaktadır.

Neden Genital Muayene Önemli?

Çocuk sahibi olma sorunu yaşayan her erkeğin ürolojik muayene olması şarttır. Öncelikle düzeltilebilir bir durumun varlığı örneğin en sık karşılaştığımız varikosel durumunun varlığının anlaşılması genital muayene ile mümkündür. Azospermik erkeklerde ise genital muayene çok önemli gelişimsel sorunların varlığını anlamamızı sağlar. Normal testis boyutları erkekte 15-20 ml civarındadır. Sperm üretim bozukluğuna bağlı azospermik erkeklerde testis boyuları ortalama 8-10 ml civarındadır. İleri derecede atrofik olan testis boyutları (2-3 ml), geniş pelvis, jinekomasti dediğimiz göğüslerde büyüme Klinefelter Sendromu belirtileri olabilir. Ayrıca doğuştan sperm kanal yokluğu basit genital muayene ile tecrübeli bir ürolog tarafından kolaylıkla teşhis edilebilir.

Hangi Azospermik Erkekte Hangi Genetik Testler?

Erkeğin genital muayenesi yine hangi genetik testlerin yapılması gerektiğine karar verilmesi açısından önemlidir. Sperm kanalı yokluğu Vaz defens yokluğu olan erkeğin Kistik Fibrozis (solunum, sindirim ve üreme sistemindeki kanalların tıkanmasına yol açan kalıtsal hastalık) denilen genetik hastalığın taşıyıcısı olma ihtimali olduğu için eşinin ve kendisinin kistik fibrozis hastalığı genleri açısından test edilmesi gerekir. Batı toplumlarında sık görülen 32 kistik fibrozis genlerini içeren panel yerine Tük ırkına ait bir panel olmadığından bilinen (2000 üzerinde) tüm kistik fibrozis gen mutasyonlarının taranması gerekir. Bu yolla her iki eşte de genetik bozukluk görülür ise %25 olasılık ile çocukta oluşabilecek Kistik Fibrozis hastalığı embriyolarda genetik testler (PGD) yapmak gerekebilir. Testis boyutları küçük, FSH ve LH değerleri yüksek, jinekomasti, geniş pelvis gibi bulguları olan erkeklerde karyotip analizi yani kromozom analizi yapmak gerekir. Üretim bozukluğuna bağlı azospermi düşünülen erkekte hem kromozom analizi hem de babadan oğula geçen Y kromozom analizi testi yapılması gerekir. Genetik incelemeler nedeninin açıklanması aynı zamanda testis dokusunda sperm bulma başarısı açısından bilgi verecektir. Örneğin Azfc delesyonu olan erkekte mikro TESE yoluyla sperm elde edilecek olursa doğacak erkek çocukta da babası gibi azospermi olacağını çiftlere bildirme imkânımız olacaktır.

Tüp bebek öncesi azospermik erkeğin basit bir ürolojik muayene ile bu bilgilerin önceden edinilmesi çiftlerin bilgilendirilmesi, tedavinin seyrinde uygulanacak sperm elde etme yöntemlerinin kararlaştırılması ve sonuç olarak gebelik olasılığının artması açısından çok önemli rol oynar.

Bu yazı 03 Şubat 2020 tarihinde yazılmıştır.
author-avatar
Doç. Dr. Emre Bakırcıoğlu

Türkiye'de özellikle erkek üreme sağlığı üzerinde uzmanlaşmış Üroloji Uzmanı Doç. Dr. Emre Bakırcıoğlu.

Yorum Yapın

E-posta adresiniz yayımlanmayacaktır. Zorunlu alanlar * ile işaretlenmiştir.

Yorum *

Ad Soyad *

Email *

Telefon